Xadgudubka waqtiga waxay u leedahay qaybta muhiimka ah ee xiriirka elektirkiyada caalamiga ah, ku badanaya waxyaabaha qaarkood ee xadgudubka ah ee la isticmaalaayo si loo dhisayo xiriirka elektirkiyada ka dib marka laga helo qaybaha iyo qaybaha gaar ah ee gudoomiyada. Waxyaabahan xadgudubka waqtiga ayaa la isticmaalaayo si loo dhisayo xiriirka elektirkiyada caalamiga ah, ku badanaya waxyaabaha qaarkood ee xadgudubka ah ee la isticmaalaayo si loo dhisayo xiriirka elektirkiyada ka dib marka laga helo qaybaha iyo qaybaha gaar ah ee gudoomiyada. Ku dharayska xadgudubka waqtiga iyo qaybaha ilmo ee xadgudubka, sida soketka ilmo ee xadgudubka joojinta voltaajka, waxay kala saaranaya si loo dhisayo xiriirka elektirkiyada iyo dhammaan qaybaha iyo qaybaha gaar ah ee gudoomiyada.

Fahmka isticmaalka relayska waqtiga waxa uu ka bilaabmaa helida waaheeda ugu muhiimsan ee isku daynta shaqada iyo nidaamka xasiloonida. Waxyaalahaanu waxa ay ku sameeyaan inay noqdaan kaxdaha la xaqiijin karo, inay qaadtaan dhaqanka dhinaca ah ee kaxdaha, ama inay ku dhaqaaqdaan farsamada waqtiga ah ee ku jira xaaladaha elektrikada. Kala duwanidda relayska waqtiga wuxuu ugu yaraa isticmaalka ee la isticmaalo marka laga yaabayo inay la isticmaalo si cad ah oo ka mid ah isku daynta xoogga, ama nidaamka isku daynta industriyada oo kaliya waqtiga la xaqiijin karo waa muhiimsan si loo hagaajiyo khaladka shaqada iyo amniga.
Relayda waqtiga waxa uu leeyahay ugu weyn oo muhiim ah ee ku saabsan isticmaalada la xiriira karaa motorada, sida ceebta ah ee ku saabsan nidaamada kaasoo leeyahay in ay motorado badan la xiriiraan si loo dhisaa tartiib ka qorsho ah in lagu laabo qaybinta aad u waynka ama qaybinta mekhaanikada. Koonfureedka iyo dhinaca kale ee isticmaalka waxa ay ugu badan yimaadeen istaanciyo la xiriira karaa, markaaba ka soo baxa, iyo xubno ka soo baxa oo leeyahay in ay la xiriiraan si loo dhisaa waqtiga la xiriira karaa motorada in lagu hagaajiyo shaqsiyada wanaagsan. Soketka ilmaha voltijka ee relayda ku saabsan nidaamahan waxa uu leeyahay ugu weyn oo muhiim ah ee ku saabsan ilmaha qaybinta ka soo baxa ee motorada.
Kuwa oo ku jira waxyaabaha weyn ee industriyada, ka guuridda muhiimka ah ee motor-ka waxaa loo sameeyaa in la ilaaliyo xadgudubka dhaqsood ee shabakadda khatarka ah ee ku jira xadgudubka weyn ee ka guuridda motor-ka. Waa laga yaabaa in relay-ka waqtiga ah ugu xaqiijinaya xagga ka guuridda motor-ka kaas oo isku mid ah, si ay ugu yeedhaan lahaan xagga elektrikada oo la leeyahay xagga ka guuridda kaalinta ah ee la leeyahay in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo in la siiyo......
Relay-ka waqtiga ah waxaa loo sameeyaa shakhsiyeed ee muhiimka ah ee xadgudubka motor-ka, taas oo leh xadgudubka ka guuridda kaalinta ah iyo xadgudubka noolaha kooxiga. Markii motor-ka la guuriyey ka dib marka la soo xasuusiyey ama marka la siiyo xadgudubka, relay-ka waqtiga ah wuxuu ilaaliyaa in la guuriyo mar kale oo ka dambeeya oo laga yaabaa in la siiyo xadgudubka weyn ee ku jira qorshaha weyn ee ku jira motor-ka. Isku darka ee ku jira soketka xadgudubka voltaajka wuxuu ugu yeedhaan lahaan xadgudubka kaalinta ah ee ku jira xadgudubka waqtiga ah iyo xadgudubka elektrikada.
Waxyaabaha ku saabsan daryeelka ayaa ku daynaya inay isticmaalaan wakhtiga la xidhiyey inay ku caddeyn karaan wakhtiga daryeelka loo baahanyo motorada iyo waxyaabaha la xiriira. Boqorka ku saabsan qalabka ku xidhan, wakhtiga la xidhiyey wuxuu siinaya in daryeelka ku saabsan ha noqon doono wakhtiga la xidhiyey ka dib markii motor-ka ugu weyn ee ku dhaqaaqay, taasoo ka hortaga nolosha qalabka iyo ka fadhiya nolosha qalabka. Kontroldii wakhtiga wuxuu muhiim ah yahay inay ku caddeyn karaan xaaladaha ugu wanaagsan ee ku dhaqaaqka iyo ka fadhiya nolosha qalabka.
Wakhtiga la xidhiyey wuxuu noqon doonaa qoraal muhiim ah ee ku saabsan HVAC, ku caddeynaya taliyadii ku dhaqaaqka iyo ku dhaqaaqka qalabka ku saabsan hawa, chillers, iyo qalabka ku saabsan celi. Taliyadani waxay u baahan yihiin wakhtiga la xidhiyey si loo ogaado in qalabku ku dhaqaaqo si guul dar ah, in la helayo ujeedda enerjiga, iyo in la ilaaliyo qalabka. Taliyaddii ku dhaqaaqka qalabka ugu weyn ee HVAC waxay badan yahay inay ku dhaqaaqo si jajab ah fans, pumps, iyo compressors si loo ka fadhiyo daryeelka elektrikada iyo daryeelka mekhaanika.
Nidaamka ujeednayaasha gudaha ayaa isticmaalaya kooxda waqtiga si ay ugu dhisaa shaqooyinka HVAC ee qurux badan, kuwaas oo leh hababka xiriirka talada, dhaqanka shaqooyinka la eegayo, iyo hababka ujeednayaasha enerji. Shacnimooyinka waqtiga ayaa caawinaa gudaha inay ugu yar gaar ah ujeednayaasha enerji iyagoo isticmaalaan wixii shaqooyinka ay la sameeyaan, kuwaas oo la eegayo heerka kaaga, baladhiyada ku saabsan enerjiga, ama heerka talada shacnimooyinka. Soketka ilmibaaris ka soo baxa (voltage protector socket) ee lagu qoray kooxda waqtiga ayaa caawinaa shaqooyinka guulaysan ee kooxda waqtiga muhiimka ah ee ka dhacaya heerka isku mid ah ee jira.
Nidaamka caabaha iyo caabaha ugaas ah waxay badan yahay isku daynayaan kala duwan ee wakhtiga si loo isticmaalo shakhsiyaadka xisaabta, taasoo leh dhammaan kala duwan ee ka saarista, caabaha qofka ku jira qolka, iyo caabaha amniga. Kala duwan ee wakhtiga waxay sameeyaan in caabaha la kulmay xagga qaabka ah ka dib marka la isticmaalo, sidaas daraaddeed ay siinayaan amniga iyo fahamka, halkaas oo ka saarista enerjiga ay ugu yaraan. Waxyaalahaan ayaa muhiim ah oo ka badan marka caabaha la saariyey mar dambe ay kula socdaan amniga.
Nidaamka hagaajinta enerjiga waxay galeen kala duwan ee wakhtiga si loo isticmaalo hababka ka saarista kharashka, ka saarista kharashka ugu weyn, iyo shaqsiyaadka caabaha la isticmaalo. Marka la isticmaalo wakhtiga caabaha iyo shaqsiyaadka aan la isticmaalin, waxay noqon kartaa in nidaamka ka saariyey kharashka enerjiga iyo in la lahaa hababka amniga ee ku saabsan kharashka. Waa muhiim ah in kala duwan ee wakhtiga la isticmaalo ay lahaan amniga iyo xisbiyada la isticmaalo, sidaas daraaddeed ay siinayaan in hababka ka saarista enerjiga ay lahaan amniga iyo xisbiyada.
Qaabka ugu yar ee shaqooyinka suurtagalaya in ay isticmaalaan dhaqanka waqtiga si ay uga saarayn waxyaabaha kemikalka, shaqada kala duwan, iyo taliyada soo bixinta awood. Taliyadaas waxa uu leeyahay in ay lahayn dhaqankii waqtiga oo sax ah si ay uga saarayn karaamadka, amniga, iyo furaha qaabka shaqooyinka. Dhaqankii waqtiga waxa uu saarayn shaqada valve-ka, dhaqankii pump-ka, iyo taliyada caawinka ama gudubka oo ku saabsan in ay uga saarayn xaaladaha qaabka shaqooyinka iyo in ay uga saarayn dhaqankii qaabka shaqooyinka ama karaamadka.
Shaqaalaha qaabka qaybta (batch processing) ayaa isticmaalaan dhaqankii waqtiga si ay uga saarayn dheerigarrooda taliyada qaabka shaqooyinka, taasoo leh taliyada kala duwan, taliyada shaqooyinka kemikalka, iyo taliyada soo bixinta. Xaqiijinta iyo amniga dhaqankii waqtiga waxa uu ku saabsan karaamadka iyo furaha qaabka shaqooyinka. Is-dhex-talolka wixii loo isticmaalo waxyaabaha nabadgelyo sida soketka ilmo ee jiritaanka (voltage protector socket) waxa uu ku saabsan in dhaqankii waqtiga uu noqdo shaqo oo dhan haddana ay jirto xaladaha elektrikada oo ku saabsan in ay uga saarayn taliyada qaabka shaqooyinka.
Nidaamka oo ku saabsan xidhiidhka waraabiya ee aad ugu yar tahay ay la leeyihiin nidaamka oo ku saabsan xidhiidhka waraabiya, meelaha loo qaybtaa, iyo qiyaasada waraabiya. Talooyinkaas waxay u baahan yihiin waqtiga saxda ah in ay si wanaagsan u xidhiidho dhaqanka waraabiya, ugu dambeyntii ka dhinteen, iyo in ay u hortagaan saxda ah ee qiyaasada waraabiya. Nidaamka waqtiga waxay xidhiidhan kala duwan ee xidhiidhka waraabiya, dheeradda qaybinta, iyo waqtiga qiyaasada waraabiya in ay u hortagaan dhaqanka iyo in ay u kordhin karaan xataal.
Qiyaasada waraabiya ayaa isticmaalaya nidaamka waqtiga in ay xidhiidhan kala duwan ee ku jira waraabiya, dhaqanka ku jira waraabiya, iyo dhaqanka ku jira waraabiya. Waqtiga saxda ah ee lagu bixiyay tan iyo tan ayaa si wanaagsan u xidhiidhan kala duwan ee waraabiya, dhaqanka saxda ah ee ku jira waraabiya, iyo dhaqanka saxda ah ee ku jira waraabiya. Dhaqanka waqtiga waa muhiim ah in ay u hortagaan dhaqanka iyo standaardka qaabka waraabiya ee ku jira qiyaasada waraabiya ee ka badan, halkaas oo kala duwan yar ka mid ah ayaa u dhaqmeysa dhaqanka saxda ah.
Nidaamka gaadhiga xukuumada waxaa la isticmaalaa qoraalka waqtiga si loo hubiyo inay ugu shaqeeyaan si guul dar ah marka jiritaan dhaqsood iyo heeraha xukuumada. Waxyaalahaas ku saabsan waxaa loo baahanyahay qoraalka waqtiga si loo kala saaro nidaamka bateriga ee ku dhuufo, siraarka gaadhiyaha xukuumada ee ku dhuufo, iyo dheeriyada gaadhiga xukuumada ee ku dhuufo. Shacabka waqtiga wuxuu hubiyyaa in gaadhiga xukuumada uu noqdo shaqaynaya oo ka mid ah heeraha xukuumada ee lagu baahanyahay, halkaas oo ku helay in bateriga uu noqdo shaqaynaya iyo in nidaamku uu noqdo gaar ah.
Nidaamka amniga dhagaxa waxaa la isticmaalaa qoraalka waqtiga si loo kala saaro farcanka soo gudbiyaha qofka, xidhka xukuumada ee ku dhuufo, iyo siraarka nidaamka dhagaxa ee ku dhuufo. Waxyaalahaas muhiimka ah ee amniga waxaa loo baahanyahay shacabka waqtiga oo ku saabsan inay shaqeeyaan si guul dar ah haddii ay jirto heeraha xukuumada. Isticmaalka soketka ilmo ee xadgudubka joojinta voltaajka waxyaalahaas wuxuu hubiyyaa in shacabka waqtiga uu noqdo shaqaynaya marka jiritaan dhaqsood elektirki ah oo ka mid ah heeraha xukuumada.
Nidaamka amaanta ayaa isticmaaldaa qaybaha waqtiga (time relays) si loo xidho kalaacaalka gudubada, dagaalka alaarmada, iyo shaqsiyada ujeedada guurka. Nidaamka xiriirka gudubada ayaa isticmaaldaa shaqsiyada waqtiga si loo xidho wakhtiga loo kalaacayo gudubada, sida lagu bixiyo wakhtiga la xaqiijinayo in la gudubto, markaas oo la xidhi doono amaanta. Qaybaha waqtiga ayaa sidoo kale xidhiya dagaalka alaarmada si loo kaga duwato alaarmada xun ah, markaas oo la xidhi doono in la fikro hadal ka mid ah amaanta.
Nidaamka amaanta dhinaca baaritaanka ayaa isticmaaldaa qaybaha waqtiga si loo xidho socodka lighshanka, xagga guurka kameraadu, iyo taliyada alaarmada. Shaqsiyada waqtigaan ayaa ku xidhiya qaybaha amaanta badan si loo sameeyo amaanta gaar ah, markaas oo la xidhi doono alaarmada xun ah iyo iskaashiga carruurtiisa. Xaqiijinta shaqsiyada waqtiga ayaa muhiim ah si loo xidho nidaamka amaanta iyo si loo xidhi doono in la fikro hadal ka mid ah amaanta.
Nidaamka jeneraasha ee ku xidhan waxaa la isticmaala taima relays (relays ka dhexeeya wakhtiga) si ay ugu xallisan karaan siraarka, guurka qodobka, iyo waqtiga ku xidhan oo jeneraashu ku soo noqon. Tanaasoo waxaa loo baahan yahay wakhtiga sax ah si ay ugu xallisan karaan guurka saxda ah ee ammaanka ilaa in la sameeyo in la galeyn karin adeegyada ama in la dhaqan karo qodobka muhiimka ah. Taima relays (relays ka dhexeeya wakhtiga) waxaa la isticmaala si ay ugu xallisan karaan waqtiga ka mid ah ee jeneraashu ku siraar, isku dhafan kasta oo ammaanka, iyo ku xidhan kasta oo qodobka si ay ugu xallisan karaan hoos-ka la joogo nidaamka ammaanka.
Nidaamka horumariyaha qodobka waxaa la isticmaala taima relays (relays ka dhexeeya wakhtiga) si ay ugu xallisan karaan hababka ka shaqeyn karta talooyinka, gaar ahaan waxyaabaha ka badan ee qodobka, iyo ku xidhan kasta oo adeegyada. Tanaasoo waxaa la isticmaala si ay ugu xallisan karaan biyaha ammaanka iyo si ay ugu xallisan karaan heerka ku saabsan adeegyada, markaas oo ay ugu xallisan karaan dabbaalnimada shaqada. Ku dhexeeya ku xidhan kasta oo soketka la isticmaalo si ay ugu xallisan karaan ammaanka (voltage protector socket) si ay ugu xallisan karaan nidaamka taima relays (relays ka dhexeeya wakhtiga) si ay ugu xallisan karaan waqtiga sax ah ee nidaamka ka dhexeeya wakhtiga iyo qodobka ka dhexeeya wakhtiga.
Nidaamka soo saarista kwalitinka guulaha waxa uu ku yaal relays ama waqtiga si loo helay in la daryeelo qaybaha guulaha, qaybaha soo saarista ujeedada guulaha, iyo filtarada harmonics. Tani waxa uu ujeedada qaabka waqtiga si loo daryeelo qaybaha badan ee kwalitinka guulaha iyo si loo ka dhigo dhaqangelinta nidaamka. Relayska waqtiga waxa uu si toos ah u daryeelo qaabka daryeelka qaybaha kwalitinka guulaha iyo si loo siiyo dalalka la xidhiidho in la gudbiyo nidaamka si loo daryeelo qaybaha.
Nidaamka relayska caawinayaasha waxa uu ku yaal relayska waqtiga si loo daryeelo caawinayaasha waqtiga ka horaysta korontada, taliyada dib ugu daryeelka, iyo qaybaha la xidhiidho. Tani waxa uu ujeedada caawinayaasha muhiimka ah ee leh caawinayaasha waqtiga oo ka mid ah inay noqoto si wanaagsan marka ay la jiro xadgudub. Tani waxa uu ujeedada caawinayaasha waqtiga oo leh saxda iyo isku daynta oo leh relayska waqtiga oo saxda ah iyo soketka caawinayaasha guulaha oo leh caawinayaasha caawinayaasha oo leh caawinayaasha guulaha waa muhiim ah si loo daryeelo caawinayaasha nidaamka guulaha iyo si loo ka dhigo dhaqangelinta qaybaha marka ay la jiro xadgudub.
Marka la dooro relays dheerka waqtiga ah ee isticmaalka iyo dhaqanka, ilaali timing accuracy requirements (xusuuska heerka waqtiga), xaaladaha ahaanka, tafasilada elektrikada, iyo compatibility (ururka la xidhiidha). Heerka waqtiga ayaa u leh inuu la xidhiidho xaaladaha isticmaalka, halkaas oo relay contacts (dhinaca relays) ayaa u leh inuu xidhiidho dhinaca elektrikada lagu isticmaalo. Xaaladaha ahaanka sida berri, jibba, iyo dhaqso waxay ku saabsan doonayaan doorashada relay, si kasto ah ee xaaladaha quruumaha ee dhaqanka. Sidoo kale, hubi inuu la xidhiidho control systems (nidaamka arrimaha), iyo isticmaalka voltage protector socket (socketka la xidhiidho voltijka) si loo yareeyo dhaqanka iyo dhammaan khibritooda.
Relayda waqtiga waxa uu ku caawinaa ujeedada enerjiyada iyadoo ku xidhiidha foomka heerka qofka oo la isticmaalo, ku daraya hababka la xidhiidha talooyinka, iyo ka saaraya qaabka laga yaabaa in ay qofka la isticmaalo. Waxay idin caawinaysaa in aad isku daydtaan nidaamka HVAC, dhiirriga, iyo nidaamka kale iyadoo la raacayo habka qofka la isticmaalo, qiimaha adeegga, iyo xagga la isticmaalo. Relayda waqtiga waxa uu kalsooniyaa in la qaado qaybta la isticmaalo marka la jiro qaabka ugu weyn ee talooyinka, iyo ku xidhiidha dhammaan qofka la isticmaalo si loo yareeyo sarraarka la isticmaalo oo ku dhacaya talooyinka.
Hababka caadiga ah ee ku saabsan xisaabta dhammaystirka waxa uu leeyahay isku daynta xisaabta mararka, isku daynta xagga la xidhiidha, iyo raadinta hawada. Fiiri xisaabta saxda ah oo isticmaalaya qiyaas-qiyaaska la xidhiidhay, iyo hubi in xagga la xidhiidha ay ugu sameeyaan si sax ah marka la isticmaalo qaybta. Raadi hawada, sida jinsa iyo qorshaha, taasoo karaan ku saabsan qaybta xisaabta. Dib u celi xagga la xidhiidha iyo xagga la xidhiidhayaasha si aad ugu hortagaan qaybta la xidhiidhayaasha, taasoo ka dhigaa xisaabta la xidhiidhayaasha ama xagga la xidhiidhayaasha. Isticmaalaya soketka la xidhiidhayaasha ee ku saabsan jeerka waa inuu ka yareeyo hababka dib u celiyaha, kuwaasoo ka dhigaa jeerka iyo kuwaasoo ka dhigaa xisaabta la xidhiidhayaasha.
Waxyaalaha caadiga ah ee xisaabta waqtiga ayaa u muuqataa hababka isku dhafan ee ka mid ah hababka xisaabta digitaalka, kuwaasoo leeyahay hababka la xiriira, xagga digitaalka ee soo galo iyo soo baxo, iyo shakhsiyaadka la xariija. Badan oo waxyaalaha caadiga ah ee xisaabta waqtiga ayaa taliyaya hababka la xiriira ee industriyada, taasoo kala saaraya in lagu hubiyo, xariijo iyo qorsho ka duwan. Isku dhafankii digitaalka wuxuu kaga dhigaa xisaabta marka laga helo oo dhan iyo si loo sameeyo daaweynka ka hor ama si loo guurto xisaabta iyo si loo furo xisaabta. Isku dhafankii digitaalka oo la isku dayo xisaabta caadiga ah ee ku jira wuxuu kaga dhigaa waxyaalaha caadiga ah ee xisaabta waqtiga inay noqdaan mid caadiga ah ee la isticmaalo xisaabta caadiga ah iyo xisaabta caadiga ah ee ku jira.